Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB), ihracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmak ve güncel destek mekanizmaları hakkında sektörü bilgilendirmek amacıyla “Finansmana Erişim Bilgilendirme Toplantısı” düzenledi. Toplantıda; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası temsilcileri, ihracatçılara sunulan kredi, sigorta ve finansman olanaklarını anlattı. Zeytin ve zeytinyağı sektörünün finansman ihtiyaçları ile çözüm bekleyen konuları da kurum temsilcilerine doğrudan aktarıldı.
“Finansman mekanizmaları üretime uyum sağlamalı”
Zeytin ve zeytinyağı sektörünün tamamen yerli girdilerle üretim yaptığını vurgulayan EZZİB Başkanı M. Emre Uygun, sektörün finansman ihtiyacının özellikle ham madde alım döneminde yoğunlaştığını söyledi. Uygun, “Zeytin ve zeytinyağı sektörümüz ithal girdiye bağımlı olmadan, yüzde 100 yerli kaynaklarla üretim ve ihracat gerçekleştiriyor. Eylül-ocak döneminde ham madde alımlarımız yoğunlaşıyor ve üreticilerimize peşin, Türk lirası üzerinden ödeme yapıyoruz. Bu nedenle finansman imkânlarının sektörümüzün dönemsel yapısını ve üretim takvimini dikkate alacak şekilde kurgulanması büyük önem taşıyor. Reeskont kredi limitlerinin ham madde alım dönemlerinde artırılması ve tahsis süreçlerinin hızlandırılması sektörümüzün rekabet gücüne önemli katkı sağlayacaktır” dedi.
Toplantıda, ihracat bedellerinin Türk lirasına dönüştürülmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği de ele alındı. Uygun, mevcut destek oranının yüzde 100 yerli girdiyle çalışan sektörler açısından yükseltilmesi gerektiğini belirterek, döviz dönüşüm desteğinin yüzde 7’ye çıkarılmasını talep etti. Başkan Uygun, ihracat gelirinin daha yüksek bölümünü Türk lirasına çeviren firmaların daha güçlü biçimde desteklenmesi gerektiğine işaret ederek şöyle devam etti: “Mevcut sistemde belirlenen asgari oranın üzerinde döviz bozduran firmalar için ilave bir teşvik oluşmuyor. İhracat bedelinin Türk lirasına dönüştürülen kısmı arttıkça destek oranının da kademeli biçimde yükseldiği bir modele geçilmesini öneriyoruz. Böyle bir uygulama, ihracatçıyı döviz gelirinin daha büyük bölümünü Türk lirasına çevirmeye teşvik ederken ülkemizin rezervlerine yüksek katkı sağlayan sektörleri de pozitif ayrıştıracaktır.”
TCMB Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı ise sektör bazında farklı destek oranlarının uygulanmasının kamu politikası açısından güçlükler taşıdığını, buna karşın katma değer ve verimliliği dikkate alan daha hakkaniyetli bir mekanizma üzerinde çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.
Reeskont kredilerinin güncel koşulları paylaşıldı
Toplantıda TCMB’nin günlük reeskont kredi limitinin 5 milyar TL’ye yükseltildiği, firma başına günlük kullanım limitinin 60 milyon TL, KOBİ dışı firmalar için toplam üst limitin ise minimum 2,5 milyar TL olduğu bilgisi paylaşıldı. Reeskont kredilerinde uygulanan yüzde 19,32’lik faiz oranının mevcut piyasa koşullarında ihracatçılar açısından avantajlı bir finansman imkânı sunduğu belirtildi. Türk lirası reeskont kredisi kullanan firmalara yönelik döviz alım kısıtlamasında esneklik sağlandığı, firmaların belirli mevzuat kriterleri dahilinde ciro ve aktif büyüklüklerine oranla döviz pozisyonu tutabildiği aktarıldı. Aynı gruba bağlı şirketlerin reeskont bakiyeleri kapsamında günlük kullanım limitlerini grup içerisinde daha esnek şekilde değerlendirebildikleri de bildirildi.
Türk Eximbank temsilcileri, ihracatçıların yurt dışındaki iştirakleri, depoları veya üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirdikleri transit ticaret işlemlerinin belirli koşullar altında alacak sigortası kapsamına alınabildiğini açıkladı.
Toplantıda ayrıca belirli sevkiyat hacmine sahip firmaların sigortalanacak alıcılarını seçmesine imkân tanıyan “Ciro Poliçesi” uygulaması hakkında bilgi verildi. Eximbank alacak sigortası poliçelerinin ve sigortalı alacakların doğrudan kredi teminatı olarak kabul edilmesini öngören yeni modelin ise önümüzdeki dönemde uygulamaya alınmasının planlandığı belirtildi. Modelin, ihracatçıların teminat mektubu komisyonlarından kaynaklanan maliyetlerini azaltması bekleniyor.
Yeşil dönüşüm yatırımlarına 8,5 yıla varan finansman
Dünya Bankası kaynaklı Yeşil İhracat Kredisi’nin gıda ile zeytin ve zeytinyağı sektörlerini de kapsadığı belirtilirken kredinin Euribor artı yüzde 3,50 faiz oranı ve 8,5 yıla varan vadelerle sunulduğu aktarıldı. Finansmanın yalnızca güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarında değil; ticari ve pazarlama amaçlı elektrikli araç, elektrikli forklift, enerji verimliliği ve su tasarrufu projelerinde de kullanılabildiği ifade edildi. Kasım 2023 sonrasında gerçekleştirilen uygun nitelikteki yatırımlar için geriye dönük finansman sağlanabildiği bilgisi paylaşıldı.
